Kültür Sanat ve Edebiyat

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Paylaş

Türk Dili: Dünya Dili

TÜRK DİLİ: DÜNYA DİLİ
Prof. Dr. Sükrü Halûk Akalın
Türk Dil Kurumu Baskanı

Bugün yaklasık 220 milyon konusuru bulunan Türk dili, Moğol ve Mançu-Tunguz dillerinin de yer aldığı Altay dil ailesinin en fazla konusura sahip koludur… 19’uncu yüzyıl sonlarına doğru yoğunluk kazanan arastırmalarla Altay dilleri olarak adlandırılan Türk, Moğol, Mançu-Tunguz, Japon ve Kore dilleri ile Fin-Ugor dilleri olarak anılan Fin, Macar ve Samoyed dillerinin Ural-Altay adında bir dil ailesi olusturduğu düsüncesi, dünyada genel kabul görmüs bir kuramdı. Ancak, 20’nci yüzyılın ikinci yarısından itibaren yürütülen dil bilimi arastırmalarıyla Ural ve Altay dillerinin bir dil ailesi olusturamayacağı düsüncesi yaygınlasmaya basladı. Fin, Macar ve Samoyed dilleri ile Türk, Moğol, Mançu-Tunguz, Japon ve Kore dilleri arasında benzerlikler bulunuyordu ama bu benzerlikler bir dil ailesi olusturmaya yetecek ölçüde bir kaynak dilden miras kalan ortak dil ögesi içermiyordu.

Bugün artık dünya dil bilimi çevrelerinde Türk, Moğol ve Mançu-Tunguz dillerinin olusturduğu Altay dil ailesi, genel kabul görmektedir. Bununla birlikte Kore ve Japon dillerinin bu dil ailesinde yer alıp almadığı üzerine tartısmalar sürmektedir. Bu iki dilin Altay dil ailesine ait olmaları durumunda da, Türk dilinin Altay dil ailesinin en çok konusura sahip kolu olduğu gerçeğini değistirmez.

 

Türk Dilinin Kısa Tarihi

Türk yazı dilinin tarihi VII ve VIII. yüzyıllarda Orhon vadisinde dikilmis olan yazıtlarla baslar. Gerek Orhon Yazıtları’nda kullanılmıs olan gelismis ve islek dil gerekse komsu ülke kaynaklarında yer alan bilgiler, Türk yazı dilinin baslangıcının çok daha eskiye gittiğini gösterir. Yakın dönemde bulunan yeni yazıtların okunması Türk yazı dilinin tarihini daha da gerilere götürmemizi sağlayacaktır. Ayrıca karsılastırmalı ses ve biçim bilimi çalısmaları ve diğer dillerdeki alıntı sözlerden Türkçenin yasının ortaya konulması yolunda önemli veriler elde edilmistir. Türkçeden Sümerceye geçmis olduğu kanıtlanan 168 Türkçe kökenli sözcük, Sümerce ile Türkçenin yasıt olduğu görüsünün gelistirilmesini sağlamıstır. Esik kurganı buluntuları arasında yer alan ve MÖ 4’üncü yüzyıla ait olduğu saptanan bir çanaktaki Orhon yazısına benzer harflerle yazılan iki satırlık yazının en eski Türkçe metin olduğu bilinmektedir.

Çin yıllıklarındaki bir Hun ağıtına ait iki dize ile birkaç sözcük MS 4’üncü yüzyıl Türkçesi hakkında fikir vermektedir. Ancak, edebî metin niteliğindeki ilk büyük metinler Tonyukuk (725), Bilge Kağan (731) ve Köl Tigin (732) adına dikilmis olan Göktürk Yazıtları’dır. Türk dilinin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabı Divanü Lugati’t-Türk ise 1072 yılında Kâsgarlı Mahmud tarafından yazılmıstır.

Yaklasık 9 bin sözü içeren eser, yalnızca bir sözlük, yalnızca bir dil bilgisi kitabı değil, aynı zamanda Türk yazı dilinin ve ağızlarının ele alındığı,

kültür değerlerinin kayda geçirildiği anıtsal bir kaynaktır. Kâsgarlı Mahmud; Karahanlı, Uygur, Oğuz, Kıpçak, Kırgız ve diğer akraba topluluklarının söz varlığını bir araya getirerek hazırladığı eserine Divanü Lugati’t-Türk, yani Türk Lehçeleri Sözlüğü adını vermistir. Kâsgarlı Mahmud’un yirmiyi askın yazı dilini ve ağzını Türk adı altında toplaması, bilimsel bir gerçekliği ortaya koymaktadır. Büyük ölçüde ortak dil ögelerine dayanan bu yazı dilleri ve ağızlar, zaman içerisinde kendi iç gelismelerini sürdürerek bugün yazı dilleri ve resmî diller hâline gelmislerdir.

Türk Dilinin Coğrafyası

Yayılma alanı Kuzey Buz Denizi’nden baslayıp Hindistan’ın kuzeyine, Çin Halk Cumhuriyeti’nin içlerinden Avrupa’nın en uç noktasına kadar uzanan yaklasık 12 milyon kilometrekarelik bu coğrafyada en geçerli dil, Altay dil ailesinin en büyük kolu olan Türk dilidir. 19’uncu yüzyılda ünlü Türkolog Á. H. Vámbéry, Türk dilinin yayılma alanının genisliğini yaptığı gezi sırasında görmüs ve Balkanlardan Mançurya’ya kadar yolculuk yapacak bir kisinin Türk dilini bilmesi
durumunda bu yolculuğunu en kolay bir biçimde yapabileceğini, çünkü bu coğrafyada en geçerli dilin Türk dili olduğunu söylemisti. Bugün bu alan daha
da genislemistir. Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren çalısmak ve okumak basta olmak üzere çesitli nedenlerle endüstrilesmis Avrupa ülkelerine Türklerin göçmesi sonucunda Türk dilinin yayılma alanı Balkanları da asarak Atlas Okyanusu kıyılarına ulasmıstır.

Türk dili, yoğunluğu Orta Asya ve Orta Doğu’da bulunan ve en azından son bin yıldır yerlesik halklar hâlinde olan; Türkiye Cumhuriyeti, Eski Sovyetler Birliği’nden bağımsızlasmıs Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan gibi Türk Cumhuriyetleri, Balkan Ülkeleri, Rusya Federasyonu, İran, Irak, Afganistan, Çin Halk Cumhuriyeti gibi devletler içinde konusma dili veya yazı dili olarak yasayan yirmi yazı dili koluna ayrılmaktadır. Orta Çağ ile Yeni Çağı Osmanlı Đmparatorluğu ve Altın Ordu Devleti gibi büyük coğrafyalara yayılan siyasi birlikler içinde yasayan bu Türk toplulukları, 20’nci yüzyıl ilk çeyreğine kadar etkili olan klasik yazı dilleri Osmanlı Türkçesi ve Çağataycanın birlestirici karakteriyle güçlü bir yazılı edebiyat ve millî bir halk edebiyatı gelistirmistir. Dil mirasının çok büyük bir kısmını olusturan sözcükler, atasözleri, deyimler ve temel kavramlar bu Türk topluluklarının dillerinde
ortaktır.

Türk dilinin bu ortak ve bütünlestirici özelliği, konusma dillerindeki, ağızlardaki farklılıklarına karsın yazılı çesitli lehçeleri, farklı konusma dilleri bulunan Arapçanın, Çincenin veya Hintçenin durumu ile benzerlik göstermektedir. Bu dillerin içinde alt diller olarak gelisen birçok farklı ağza karsın tek bir dilin olması gibi, Türkçe de Sovyetler Birliği’nin özel siyasi sartları altında farkları yapay olarak artırılmıs yazı dillerine ayrılmıstır. Bu yazı dilleri Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkmen Türkçesi, Özbek Türkçesi, Kazak Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Tatar Türkçesi, Baskurt Türkçesi, Uygur Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Karakalpak Türkçesi, Kumuk Türkçesi, Karaçay Türkçesi, Balkar Türkçesi, Nogay Türkçesi, Hakas Türkçesi, Altay Türkçesi, Tuva Türkçesi ile Çuvasça ve Yakutçadır.

Öte yandan büyük çoğunluğu Türkiye Cumhuriyeti vatandası olan ve Avrupa Birliği ülkelerine yerlesen yaklasık 6 milyon Türk bulunmaktadır. Avrupa Birliği üyesi olmayan bazı Avrupa ülkelerinde de önemli ölçüde Türk nüfusu bulunmaktadır. Bu nüfusun önemli bir bölümü, yasadığı ülkenin vatandasıdır. Ayrıca Avrupa Birliği’nin yeni üyelerinden Romanya’da, özellikle de Bulgaristan’da bu ülkelerin vatandası olarak çok sayıda Türk yasamaktadır. Makedonya, Kosova
gibi diğer ülkelerdeki yerlesik Türklerle birlikte bütün Avrupa kıtasındaki Türk nüfusun 7 milyonu astığı düsünülmektedir. Avrupa’daki bu nüfusun tamamının dili Türkiye Türkçesidir. Bu ülkelerde Türkler tarafından yayımlanan gazeteler, dergiler, kitle iletisim araçları Türkiye Türkçesini kullanmaktadır.

Çesitli dönemlerde Arabistan yarımadasındaki ve Kuzey Afrika’daki ülkelere; Güney ve Kuzey Amerika kıtasında basta ABD olmak üzere çesitli ülkelere ve Avustralya’ya yerlesen konusurları sayesinde, bugün Türk dili dünyanın dört bir kösesinde yasayan, konusulan, kullanılan dil konumuna ulasmıstır. Uydudan yapılan radyo ve televizyon yayınları, ağ ortamında yayıncılık, yurt dısında da yayımlanan gazetelerimiz ve dergilerimiz, öğretim kurumları ve kurslar aracılığıyla bugün Türk dili yeryüzünde etkin bir biçimde islevini sürdüren dil konumuna ulasmıstır.

Bugünün dünya siyasi haritasına bakıldığında farklı yönetimler altında ama sınırdas ülkelerde yasayan ve birbirine çok benzer dilleri konusan Türk soylu halkların dil benzerliğinin yanı sıra çok büyük ölçüde kültür benzerlikleri gösterdiği bilinen bir gerçektir. Anadolu’daki bir halk türküsü Balkanlarda, Orta Doğu’da, Kafkaslarda hatta Orta Asya’da bilinmekte, dinlenmekte ve söylenmektedir. Türk mutfağının sevilen yemeği mantı, boyutları ve adı değisse de Sibirya’dan Çin’e, Orta Asya’dan Anadolu’ya ortak özellikler gösterir. Nasrettin Hoca’nın ünü ve fıkraları Türk soylu halklar arasında yayıldığı gibi, aynı coğrafyada komsu uluslar arasında da yaygınlasmıstır. Ancak Türk dili konusurları arasında en dikkat çekici benzerlik söz varlığında ve biçim özelliklerinde kendisini göstermektedir.

Dünyada birçok ülkede bağımsız olarak yürütülen akademik Türkoloji çalısmalarının sonuçlarına göre, bu Türk yazı dilleri, sözlük bilimi ölçütlerine göre sıralanan söz varlığı verilerine göre birbirinin ses dengi hâlindeki sözlere sahiptir. Hiçbiri yabancı dillerden alıntı olmayan temel söz varlığı sayesinde Türk toplulukları araya bir baska iletisim aracı koymadan kendi dilleri aracılığıyla birbirleriyle anlasabilmektedir.

Bütün bu yazı dillerinde ve lehçelerde sayı adları, zamirler, fiiller ortaktır. Atlas Okyanusu kıyılarından Çin’in içlerine kadar uzanan coğrafyada 220 milyon insan bir, iki, üç, dört/tört, bes, altı, yedi/yeddi/ceti, sekiz, dokuz/tokuz, on diyerek saymaktadır. Birkaç sayı adındaki küçük ses değisikliği dısında bütün sayı adları tam bir ortaklık gösterir. Lehçeler arasındaki bu ses farklılıkları genel farklılıklardır ve düzenli olarak diğer sözcüklerde de görülürler.
Çesitli alanlar ve kavramlardaki söz varlığına birkaç örnek vermekle yetiniyoruz:

Çevre ve Doğa Sözleri:

Türkiye T. toprak; Azerbaycan T. torpag; Türkmen T. toprak; Tatar T. tufrak; Kazak T. toprak; Uygur T. toprak; Özbek T. tuprak; Kırgız T. topurak.

Türkiye T. dağ; Azerbaycan T. dağ; Baskurt. tav; Tatar T. tav; Kazak T. tav; Kırgız T. too; Özbek. tağ; Türkmen T. dağ; Uygur T. tağ.

Türkiye T. ağaç; Azerbaycan T. agac; Türkmen T. agaç; Tatar T. agaç; Kazak T. agas; Uygur T. yagas; Hakas T. agas.

Türkiye T. çiçek; Baskurt T. sesek; Kazak T. sesek; Kırgız T. çeçek; Özbek T. çeçek; Tatar T. çeçek; Uygur T. çeçek.

Türkiye T. diken; Azerbaycan T. tiken; Kazak T. tiken; Kırgız T. tiken; Özbek T. tiken; Türkmen T. tiken; Uygur T. tiken.

Türkiye T. yaprak; Azerbaycan T. yarpag; Baskurt T. yaprak; Tatar T. yafrak; Kazak T. japırak,Özbek T. yeprak; Türkmen T. yaprak.

Renkler

Türkiye T. ak; Azerbaycan T. ağ; Tatar T. ak; Baskurt T. ak; Kazak T. ak; Kırgız T. ak; Özbek T. åk; Türkmen T. āk; Uygur T. ak.

Türkiye T. kara; Azerbaycan T. gara; Baskurt T. kara; Tatar T. kara; Türkmen T. gara; Kazak T. kara; Kırgız T. kara; Uygur T. kara.

Türkiye T. sarı; Azerbaycan T. sarı; Baskurt T. harı; Tatar T. sarı; Kazak T. sarı; Kırgız T. sarı; Özbek T. sarık; Türkmen T. sārı; Uygur T. serik.

Türkiye T. kızıl; Azerbaycan T. gızıl; Baskurt T. kızıl; Tatar T. kızıl; Kırgız T. kızıl; Özbek T. kızıl; Türkmen T. gızıl; Uygur T. kızıl.

Türkiye T. boz; Azerbaycan T. boz; Baskurt T. buz; Kazak T. boz; Kırgız T. boz; Özbek T. boz; Türkmen T. boz; Uygur T. boz.

Hayvanlar

Türkiye T. at; Azerbaycan T. at; Baskurt T. at; Tatar T. at; Kazak T. at; Kırgız T. at; Özbek T. at; Türkmen T. at; Uygur T. at.

Türkiye T. kuyruk; Azerbaycan T. guyruk; Baskurt T. koyorok; Kazak T. kuyruk; Kırgız T. kuyruk; Özbek T. kuyruk; Tatar T. koyrık; Türkmen T. guyruk; Uygur T. kuyruk.

Türkiye T. aslan; Azerbaycan T. aslan; Baskurt T. arıslan; Kazak T. arıstan; Kırgız T. arstan; Özbek T. erslan; Tatar T. arıslan; Türkmen T. arslan; Uygur T. arslan.

Türkiye T. koyun; Azerbaycan T. goyun; Baskurt T. kuyın; Kazak T. koy; Kırgız T. koy; Özbek T. koy; Türkmen T. goyun; Uygur T. koy.

Türkiye T. kus; Azerbaycan T. gus; Baskurt T. kos; Kazak T. kus; Kırgız T. kus; Özbek T. kus; Türkmen T. gus; Uygur T. kus.

Türkiye T. kurt; Azerbaycan T. gurd; Baskurt T. kort; Kazak T. kurt; Kırgız T. kurt; Özbek T. kurt; Tatar T. kort; Türkmen T. gurt; Uygur T. kurt.

Türkiye T. turna; Azerbaycan T. durna; Baskurt T. torna; Kazak T. tırna; Kırgız T. turna; Özbek T. turne; Tatar T. torna; Türkmen T. durna;Uygur T.turna.

Türkiye T. balık; Azerbaycan T. balıg; Baskurt T. balık; Kazak T. balık; Kırgız T. balık; Özbek T. balık; Türkmen T. balık; Uygur T. belik.

 

İnsan Vücudu
Türkiye T. bas; Azerbaycan T. bas; Baskurt T. bas; Tatar T. bas; Kazak T. bas; Kırgız T. bas; Özbek T. bas; Türkmen T. bas; Uygur T. bas.
Türkiye T. dil; Azerbaycan T. dil; Baskurt. til; Tatar T. til; Kazak T. til; Kırgız T. til; Özbek T. til; Türkmen T. dil; Uygur T. til.
Türkiye T. dis; Azerbaycan T. dis; Baskurt T. tis; Tatar T. tis; Kazak T. tis; Kırgız T. tis; Özbek T. tis; Türkmen T. dis; Uygur T. tis.
Türkiye T. ayak; Azerbaycan T. ayak; Baskurt T. ayak; Tatar T. ayak; Kazak T. ayak; Kırgız T. ayak; Özbek T. ayak; Türkmen T. ayak; Uygur T. ayak.
Türkiye T. kol; Azerbaycan T. gol; Baskurt T. kul; Tatar T. kul; Kazak T. kol; Kırgız T. kol; Özbek T. kol; Türkmen T. gol; Uygur T. kol.
Türkiye T. göz; Azerbaycan T. göz; Baskurt T. küz; Tatar T. küz; Kazak T. köz; Kırgız T. köz; Özbek T. köz; Türkmen T. göz; Uygur T. köz.
Türkiye T. kulak; Azerbaycan T. gulag; Baskurt T. kolak; Tatar T. kolak; Kazak T. kulak; Kırgız T. kulak; Özbek T. kulak; Türkmen T. gulak; Uygur T. kulak.

Verilen bu örneklerin yanı sıra Türk lehçelerinde fiillerde de büyük ölçüde ortaklık olduğu bilinmektedir.

Verilen örneklerden de görüleceği gibi, Türk yazı dillerinin sözleri, birbirinden bazen tek bir sesin değiskenliği ile ayrılmaktadır. Türk dilinin bu kollarının bağımsız sınırlara sahip ülkelerde yazı dilleri olarak kullanılması, onları birbirinden bağımsız diller halinde kabul etmemize imkân vermez.


Bu dillerin söz dizimi de aynı yapısal özelliği göstermektedir. Tamlamada tamlayan daima tamlanandan önce gelmektedir. Cümlede ögelerin dizilisi de:
özne + tümleçler + yüklem
biçimindedir. Gagavuz ve Karay Türkçesi gibi az sayıda lehçe dısında bütün Türk lehçelerinde söz dizimi benzerliği kendini göstermektedir.

Ana Dili Konusurlarına Göre Diller ve Türk Dili
Dillerin nüfus sıralaması ana dili (birinci dil), ikinci dil, yabancı dil konusurları bakımından birkaç ölçüt göz önünde bulundurularak yapılmaktadır. Ana dili, birinci dil, ikinci dil ve yabancı dil olarak konusurlar bakımından Đngilizcenin 2 milyara yaklasan bir konusuru olduğu kestiriminde bulunulmaktadır. Ana dili konusurları bakımından yapılan sıralamalarda ise Çince farklı lehçeleri olmasına karsın birinci dil olma özelliğine sahiptir. Birbirinden ses, biçim ve söz varlığı özellikleri bakımından ayrılan sekiz ayrı lehçesiyle Çincenin, pek çok lehçesinin yanı sıra Urduca ile birlikte Hintçenin tek dil kabul edildiği ve buna göre dünyada en fazla konusuru bulunan diller sıralamasında Çincenin birinci, Hintçenin dördüncü dil kabul edilmesi karsısında Türk dili de 220 milyona ulasan konusuruyla sıralamada tek bir dil olarak kabul edilmelidir. Bu ölçütlerle Türk dili dünyada en fazla konusuru bulunan diller arasında besinci sırada yer almaktadır.

Dünyada Türk Dilinin Öğretimi
Ana dili konusurları dısında Türk dili lehçelerinin birinci dil, ikinci dil veya yabancı dil konusurları da bulunmaktadır. Özellikle Türkiye Türkçesinin pek çok ülkede konusuru olduğu saptanmıstır. Ethnologue verilerine göre Türkiye Cumhuriyeti dısında 34 ülkede Türkiye Türkçesi konusuru bulunmaktadır. Konusur nüfusunun yanı sıra Sovyetler Birliği’nin dağılması, Körfez Savası gibi yakın tarihte yasadığımız olaylar, Türkiye Cumhuriyeti’nin bölgesinde ve dünyadaki önemini artırmıs, Türkiye çekim merkezi hâline gelmistir. Bu gelismeler, Türkiye Türkçesinin Türk cumhuriyetlerinde ve diğer ülkelerde öğretimi konusunda çesitli asamalardaki yeni öğretimkurumlarının, üniversitelerde yeni bölümlerin kurulmasını ve özel dershanelerde kursların açılmasını sağlamıstır.

Ülkelerdeki Türk nüfusun yoğunluğuna ve isteme göre ortaöğretim kurumlarında Türkçenin öğretildiği seksen yedi ülke bulunmaktadır. En az bir ortaöğretim kurumunda Türkçenin öğretildiği bu ülkeler sunlardır:

ABD, Afganistan, Almanya, Angola, Arjantin, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Banglades, Belçika, Benin, Bosna-Hersek, Brezilya, Bulgaristan, Burkina-Faso, Burma, Çad, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ekvator Ginesi, Endonezya, Etyopya, Fas, Fildisi Sahilleri, Filipinler, Fransa, Gabon, Gana, Gine, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Gürcistan, Hindistan, Hollanda, Irak, İngiltere, Japonya, Kamboçya, Kamerun, Kanada, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosova, Laos, Letonya, Liberya, Litvanya, Macaristan, Madagaskar, Makedonya, Malavi, Maldiv Adaları, Malezya, Mali, Meksika, Moğolistan, Moldova, Moritanya, Mozambik, Nepal, Nijer, Nijerya, Orta Afrika Cumhuriyeti, Pakistan, Papua Yeni Gine, Polonya, Romanya, Rusya, Senegal, Sırbistan, Sri Lanka, Sudan, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Tayland, Tayvan, Togo, Türkmenistan, Uganda, Ukrayna, Ürdün, Vietnam, Yemen

Bazı ülkelerde ortaöğretim kurumlarında Türkçenin öğretilmesinin yanı sıra özel kurslarda da talebe göre Türkçe öğretilmektedir. Kurslarında Türkçenin öğretildiği kırk altı ülke saptanmıstır.

Bu ülkeler sunlardır: ABD, Almanya, Belçika, Beyaz Rusya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Cezayir, Çin, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hollanda, Irak, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, Đtalya, İzlanda, Japonya, Kırgızistan, Kolombiya, Letonya, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Makedonya, Malta, Meksika, Mısır, Moğolistan, Norveç, Peru, Polonya, Portekiz, Rusya, Singapur, Slovakya, Slovenya, Sili, Türkmenistan, Vietnam, Yunanistan

Dokuz ülkede Türkçe öğretimin yapıldığı üniversite bulunmaktadır. Bu ülkeler sunlardır:
Arnavutluk, Azerbaycan, Bosna-Hersek, Gürcistan, Irak, Kazakistan, Kırgızistan, Romanya, Türkmenistan Bünyesinde Türkçe öğretilen, Türk dili ve edebiyatı arastırmalarının yapıldığı, Türkoloji bölümlerinin bulunduğu yirmi sekiz ülke vardır. Bu ülkeler sunladır: Almanya, Avustralya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Endonezya, Fildisi Sahilleri, Gürcistan, Irak, İran, İsveç, Japonya, Kamerun, Kazakistan, Kırgızistan, Kolombiya, Kosova, Litvanya, Macaristan, Mısır, Moldova, Romanya, Rusya, Türkmenistan, Ukrayna, Venezuela, Yemen
Sonuç
Bugün Türk dili, yaklasık 12 milyon kilometre karelik bir alanda 220 milyon nüfusun konustuğu, yüze yakın ülkede öğretiminin yapıldığı, kökleri tarihin en eski dönemlerine kadar uzanan, 600 bini askın söz varlığına sahip bir dünya dilidir. Geçmisi boyunca Çinceden Farsçaya, Arapçadan Macarcaya kadar pek çok dille etkilesim içerisine girmis olan Türk dilinin bir kolu olarak yalnızca Türkiye Türkçesinin dünya dillerine verdiği sözcüklerin sayısı 11 binin üzerindedir.
Genel Türk dili olarak diğer dillere verdiğimiz sözcük sayısı ise 20 binin üzerindedir. Özellikle giyim, yiyecek, askerlik basta olmak üzere hemen her alanda çok sayıda Türk dili kökenli sözcük ile tarihte ve bugün Türk soylu halkların yasadığı coğrafyalardaki Türk dili kökenli çok sayıda yer adı dünya dillerinde varlığını bugün de sürdürmektedir.

Dünyanın hemen her bölgesinde öğretimi yapılan, bilimsel arastırmalara konu olan, dünya dillerine katkıda bulunan Türk dili, en yaygın ve en köklü dünya dillerinden biridir.

Kaynak: Türk Dil Kurumu

 


Copyright © 2011 - ... Designed by  
Her hakkı saklıdır.