Kültür Sanat ve Edebiyat

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Paylaş

Panorama 1453 Tarih Müzesi

Panorama 1453 Tarih Müzesi Hakkında

31 Ocak 2009 tarihinde Başbakan Sn. Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla açılışı gerçekleşen Panorama 1453 Tarih Müzesi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi tarafından şehrimize kazandırılmıştır.

Burası Topkapı, İstanbul kuşatmasının en çetin geçtiği, aşılamaz denilen surların aşıldığı, kutlu askerlerin bekledikleri günün yaşandığı yer… İstanbul’un fethe açılan kapısı…  Burada İstanbul'un fethine yeniden tanık olacak ve kente giriliş anını neredeyse aynen yaşayacaksınız. Macar topçu ustası Urban'ın döktüğü toplara dokunup Kostantinopolis'in surlarına doğru onların patlamalarına şahit olacaksınız. Sultan II. Mehmed'in binlerce askerinin tekbir seslerini ve Mehter Marşı'nı duyup, belki de eşlik edeceksiniz.

Burası 14 yıl önce Topkapı'daki Trakya Otogarı'nın olduğu, bugün ise “Topkapı Kültür Parkı”nın bulunduğu yer. Solunuza bakınca Edirnekapı'daki surları, karşıya bakınca Topkapı Surları'nı yani Kostantinopolis'e ilk Türk askerinin girdiği kapıyı ve sağınıza dönünce de Silivrikapı'daki surları görürsünüz. İşte Sultan II. Mehmed'in “Fatih” unvanını alışına şahit olacağınız ve İstanbul'un fethini yaşayacağınız yer tam da burası.

Panorama’nın kalbi olan resim, 38 metre çaplı bir yarım küre üzerine yapılmıştır. Yarım kürenin iç yüzeyini kaplayan resim, 2350 m2 olup, resimle ziyaretçi platformu arasındaki 650 m2'lik 3 boyutlu objeler platformuyla birlikte, toplam 3000 m2'lik dev bir büyüklüğe ulaşmakta ve ziyaretçiyi her yönden kuşatmaktadır.

Müzenin, panoramik resim ile ilgili çalışmalarına 2005 yılında başlanmış, 2008 yılında tamamlanmıştır. Bu çalışma 8 sanatçı tarafından yapılmıştır. Resimde 10.000 figür çizimi vardır. Surlardaki yıkılmış bölgeler ve bu bölgelerin büyüklükleri, İstanbul'un ilk belediye başkanı olan Hızır Bey'e, surların tamiri ile ilgili olarak sunulmuş bir rapora dayanmaktadır.

Çerçevesi ve sınırı olan bir resim, ne kadar derinlik ve üç boyut duygusu uyandırırsa uyandırsın çerçevesini ya da sınırını görebiliyorsanız, onun sizden ne kadar uzakta asılı olduğunu anlarsınız. “İSTANBUL 1453 Panoramik Müzesi”ndeki çalışmada resmin bittiği yer diye bir şey olmadığı için, resme bakan kişi optik alışkanlıklarıyla eserin gerçek boyutlarını kavrayamayacaktır. İzleyici, platforma çıktığı anda 10 saniye kadar sürecek bir şok yaşamaktadır. Bu durum, resmin gerçekliğini ve boyutlarını kavramayı sağlayacak referanslar, başlangıç ve bitiş gibi dayanak noktaları bulamamanın şaşkınlığıdır. Burası insana, kapalı bir mekâna girildiği halde, bir şekilde tekrar üç boyutlu dış mekâna çıkılmış duygusunu yaşatmaktadır.

İletişim Adres Bilgileri

Ziyaret Saatleri :

Müzemiz her gün 08:30-17:30 saatleri arasında ziyarete açıktır.

• Tam bilet ücreti:   5 TL
• Öğrenci, Öğretmen, Askeri Personel giriş ücreti: 3 TL
• Yabancı uyruklu ziyaretçi giriş ücreti: 10 TL

Adres :

Topkapı Kültür Parkı Merkez Efendi Mahallesi
Topkapı - Zeytinburnu/İstanbul
Telefon : 0 (212) 415 14 53 pbx
Fax :  0 (212) 664 19 64
Mail: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Harita Görünümü için Tıklayınız: http://maps.google.com

Osmanlının Panorama Müzesi Projesi

Tarih : 22.10.2012
Doç. Dr. Fatma Ürekli, Osmanlı döneminde gerçek bir panoramik müzenin kurulması konusunda ilk ciddi teşebbüsün 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi’nden 13 gün sonra Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti vasıtasıyla yapıldığını kaydediyor.

Ürekli’nin verdiği bilgiye göre Gülhane Parkı’nda Kukla Köşkü civarında kurulması planlanan Çanakkale Panoraması’nın krokileri, İstanbul Belediyesi’ne gönderilmiş. Ancak Belediye Başkanı İsmet Bey, böyle bir projeyi tasvip etmesine rağmen, binaya yer açmak için tarihî ağaçların kesilmesine rıza gösterilemeyeceğini belirterek, panorama projesinin şehrin her bakımdan uygun başka bir yerinde gerçekleştirmesinin daha isabetli olacağını bildirmiş.

“Osmanlı’nın Çanakkale 1915 Panorama Müzesi Projesi”

Aylık tarih ve kültür dergisi “Yedi Kıta”, 50. Sayısında “Osmanlı’nın Çanakkale 1915 Panorama Müzesi Projesi”ni kapak konusu yaptı.

Doç. Dr. Fatma Ürekli imzasını taşıyan ve ilk defa yayınlandığı belirtilen belgelerin yer aldığı dosyada, panoramik fotoğrafların tarihî geçmişi, bu fotoğrafların Osmanlı’ya girişi ve dünyadaki panoramik müzeler hakkında ayrıntılı bilgiler verildikten sonra, Osmanlı döneminde panoramik müze kurulmasına yönelik ilk teşebbüsler anlatılıyor.

“Temâşâhâne-i Kâinat”

Verilen bilgiye göre ilk defa Sultan 2. Abdülhamid döneminde, Avrupa’daki panorama binaları modelinde panorama kurulması ve işletilmesi imtiyazı için bazı özel teşebbüsler ve talepler oldu. Bunlardan biri, Erkân-ı Harbiye Miralayı Ahmed Rıfkı Bey ile Amasya halkından Maadin Fenni Heyeti Başkâtibi Sarkis Orpilyan Efendi’nin müşterek teşebbüsü (1889), diğeri ise Berat Sancağı eski mutasarrıfı Yusuf Talî Paşa’nın teşebbüsüydü (1890).”

“Temâşâhâne-i Kâinat” olarak adlandırılan panoramik müze kurma teklifinde bulunan müteşebbisler, “Yap-İşlet-Devret” modeliyle, memleketin her tarafında panoramalar kurma ve işletme imtiyazının uzun süre kendilerinde olmasını, bu arada başka taliplerin tekliflerinin kabul edilmemesini istiyorlar, rekabete yanaşmıyorlardı. Maarif Nezareti, panoramaların memlekette kurulmasını desteklemesine rağmen, bürokratik engeller bir türlü aşılamadı; Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine kadar da bu konularda bir ilerleme kaydedilemedi.

Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti’nin teklifi

Doç. Dr. Fatma Ürekli, zamanla bu tasarı ve tasavvurların tekâmülü neticesinde, sabit panoramaya yer veren gerçek bir panoramik müzenin kurulmasına ihtiyaç duyulduğunu belirterek, bu anlamda ilk ciddi teşebbüsün 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi’nden on üç gün sonra Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti vasıtasıyla yapıldığını kaydediyor.

Verilen bilgiye göre Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti vasıtasıyla Gülhane Parkı’nda Kukla Köşkü civarında kurulacak Çanakkale Panoraması binasının kaplayacağı arazi 778 metrekare, yüksekliği 12,25 metre, resim kubbesinin çapı ise 30 metre olacaktı. Satıhtaki resmin eni 12,25 metre, uzunluğu 94,248 metre, resmin kapladığı iç yüzey 1156 metrekare olarak düşünülmüştü. Resimle ziyaretçi platformu arasında cansız model ve nesnelerin kapladığı sahanın ise 650 metrekare olarak planlanmıştı.

Resimleri yerli sanatkârlar tarafından yapılacak olan panoramada, ileri bir teknik kullanılacak, resimler hem dikey hem de yatay olarak resmedilerek tam panoramik bir görüntü elde edilecekti.

Doç. Dr. Fatma Ürekli, bu tekniğin, o dönemde sadece bazı panoramalarda bulunduğunu -meselâ Sivastopol Panoraması’nda bu özelliğin olmadığını- belirttikten sonra, İstanbul’da Topkapı Kültür Parkı içerisinde yer alan “Panorama 1453 Tarih Müzesi”nde bu teknik özelliğin dikkati çektiğini kaydediyor.

Proje Belediyeye Gönderiliyor

Ürekli’nin verdiği bilgiye göre Çanakkale panoramasının Gülhane Parkı’nda kurulması talebi, krokisiyle birlikte 31 Temmuz 1915’te İstanbul Belediyesi’ne iletilerek tasdik edilmesi istendi. Fakat Belediye Başkanı İsmet Bey, böyle bir projeyi tasvip etmesine rağmen, bunun idaresi altındaki Gülhane Parkı’nda kurulmasını bazı gerekçelerle kabul etmedi.

Belediye Başkanı İsmet Bey’in bu talebe dair kararını şöyle oldu:

“Panorama müzesinden sağlanan gelirin şehit çocuklarının -muhterem babalarına hayrü’l-halef olabilecek yolda- eğitimi ve öğretimi için kullanılacak meblağın artışına vesile olması gibi bir düşünceyle yapılması memnuniyet verici olup takdir edilmektedir. Ayrıca bu önemli müzenin İstanbul şehri açısından da anlamlı olacağı aşikârdır. Fakat krokide belirtilen ebatlarda bir panorama binasının kurulmasına tahsis edilecek boş bir alan park içinde bulunmadığı gibi, bu alanın elde edilmesi için ağaçların kesilmesine de hiçbir şekilde müsaade edilemez. Çünkü buradaki tarihî (asır-dîde) ağaçların her biri yılların emek mahsulü olup, bunlar adeta parkın birer âbidesi hüviyetindedirler. Bu yüzden panorama binasının park içine yapılması talebi, kesinlikle kabul edilemez ve gerçekleştirilemez. Ayrıca, sarayın bahçesi olan bu geniş sahanın park olarak kullanılması padişahın iradesi doğrultusunda olup, halkın gezmesine tahsis edilen bir bahçenin irâde hilâfına kullanılmasının da mümkün olamayacağı malûmdur. Bu sebeplerle Cemiyetin, panorama projesini şehrin her bakımdan uygun başka bir yerinde gerçekleştirmesinin daha isabetli olacağı, bunun ilgililere bildirilmesi”.

Belediyenin bu menfî kararı, Dâhiliye Nezâreti’ne bildirildiğinde, her hangi bir itiraz ya da alternatif çözüm gösterilmeden, aynen kabul edilerek cemiyete tebliğ edildi.

Ürekli, 1915’te Gülhane Parkı’nda kurulamayan panoramik müzenin günümüzde Gelibolu’da kurulmakta olduğunu kaydediyor ve bu konudaki kanaatini şöyle ifade ediyor.

İlk teşebbüsten 100 yıl sonra

“Çanakkale Zaferi’nin 100. yıldönümü olan 2015’te açılması hedeflenen bu müzenin -100 yıllık bir gecikmeyle de olsa- açılacak olması Türk ve Dünya tarihi açısından önemli bir gelişme olup, geniş kitleler üzerinde tesir bırakacağı muhakkaktır. Ayrıca müzenin gelirlerinin önemli bir kısmının (1915’te düşünüldüğü gibi) şehit çocuklarının eğitimleri için kullanılması temennisiyle yeni yapının düzenlenmesinde, bu makalede verdiğimiz tarihî arşiv belgeleri ile bilgilerin katkısı olacağı kanaatindeyiz.”

Kaynak: http://www.panoramikmuze.com

 


Copyright © 2011 - ... Designed by  
Her hakkı saklıdır.