Kültür Sanat ve Edebiyat

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Paylaş

Ali Şîr Nevâî

Ali Şîr Nevâî (1441 - 1501)

Ali Şîr Nevâî, Herat'ta doğmuştur. Hüseyin Baykara ile birlikte büyüyen ve öğrenim gören şair, devlet hizmetinde önemli görevler üstlenmiştir.

Ali Şîr Nevâî, klâsik Çağatay edebiyatının kurucusudur. Millî bir şuura ve sarsılmaz bir Türkçe sevgisine sahip olan şair, ömrü boyunca Türkçenin gelişmesi için çalışmıştır.

Ali Şîr Nevâî, Klâsik şiirin nazım sekilerinden birçoğuyla şiirler yazmıştır. Bununla beraber en çok gazel nazım şekliyle yazdığı şiirlerde başarılı olmuştur. Klâsik şiirin ortak öğelerini kullanmakla birlikte kendine özgü bir şiir üslûbu yaratmaya çalışmıştır. Şiirlerinde güçlü bir ahenk ve söyleyiş güzelliği görülür. Duygu, düşünce, hayal ve bilgisini ustalıkla kaynaştırdığı şiirlerinde doğal bir söyleyişe ulaşmıştır. Millî dil ve millî kültür öğelerini kullanan şair, şiirlerinde yerli bir kompozisyon oluşturmaya özen göstermiştir.

Ali Şîr Nevâî şiirlerini, dördü Türkçe ve biri Farsça olmak üzere beş divanda toplamıştır. Türkçe divanlarını sırasıyla çocukluk, gençlik ve ihtiyarlık yıllarında yazdığı şiirlerle oluşturmuştur. Şairin, divanları dışında altı da mesnevisi vardır. Bunlar da sırasıyla Hayretü'l-Ebrâr, Ferhâd ü Şirin, Leylâ vü Mecnûn, Seb'a-i Seyyare, Sed-i İskender'i ve Lisânü't-Tayr'dır.

GAZEL

Bahar boldu vü gül meyli kılmadı könlüm
Açıldı gonca ve lîkin açılmadı könlüm

Yüzün hayâli bile vâlih erdi andak kim
Bahâr kelgen ü kitkenni bilmedi könlüm

Yüzün nezâresi de mest ü mahv idi yani
Ki gül çağıda zamânî ayılmadı könlüm

Zamane gül - bünide gonca dektür il könlü
Olarga şükr ki bârî katılmadı könlüm

Nevayı gonca tilep könlüm ağzın etti heves
Eğerçi tapmadı lîkin yanılmadı könlüm

Ali Şir Nevâî

Günümüz Türkçesiyle:

  • 1.Bahar geldi, fakat gönlüm, güllere ilgi duyup bakmadı. Goncalar açıldı, ama gönlüm açılmadı (sevinç duymadı).
  • 2.Yüzünün hayali ile hayranlıktan öylesine şaşkınlık içindeydim ki, gönlüm baharın gelişini de gidişini de anlayamadı.
  • 3.Gönlüm, yüzünü seyrederken öylesine kendinden geçmiş, perişan haldeydi ki, güllerin açılma çağında (ilk baharda) bile bir anlık da olsa ayılmadı.
  • 4.Elin gönlü zamane fidanında gonca gibidir. Şükürler olsun ki hiç değilse gönlüm onlara katılmadı.
  • 5.Ey Nevâî, gönlüm gonca istediği için sevgilinin goncaya benzeyen ağzını diledi.Gerçi gönlüm bu isteğine ulaşamadı, ama bu arzusunda da yanılmadı.

 


Copyright © 2011 - ... Designed by  
Her hakkı saklıdır.