Kültür Sanat ve Edebiyat

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Paylaş

Bakî (Mahmut Abdülbaki)

Bakî (1526- 7 Nisan 1600)

Bakî, istanbul'da doğmuştur. Asıl adı Mahmud Abdulbâkî'dir. Fatih Camiî müezzinlerinden Mehmet Efendi'nin oğludur. Bir süre saraç çıraklığı yaptıktan sonra medreseye girmiştir.

Dönemin ünlü bilginlerinden ders olan şair kısa sürede bilim ve sanat çevrelerine kendini tanıtmayı başardı. Devrinin hükümdarlarına ve devlet adamlarına yazdığı kasidelerle onlardan ihsan ve iltifat görmüş, müderrislikten kazaskerliğe kadar devlet kademelerinde görevler almıştır. Dönemlerinde yaşadığı dört padişahın da (Kanuni Sultan Süleyman, II Selim, III. Murat, II Mahmut) yakınlığını kazanmıştır.

Bakî, Divan şiirinin bütün inceliklerini ve nazım tekniğini iyi bilen, Türkçeyi ustaca kullanan bir şairdir. Onun şiirlerinde orijinal bir felsefe yoktur. Kendinden önce yetişen Türk ve İran şairlerinin ifade ettikleri fikirlerden ruhuna uygun olanları seçip ustaca işlemiştir. Bakî, eğlenceye, yaşamaya düşkün bir şairdir. Ona göre, insan ömrü çok kısadır; bu kısacık ömür elden geldiğince zevk ve eğlenceyle geçirilmelidir. Zaman zaman talihten ve kıymet bilmezlikten şikâyet ettiği de olur.

Bâkî'nin şiirlerinde coşkun bir lirizm yoktur. Şair, şiirlerinde duygudan çok aklı Ön planda tutar.Divan şairlerinde çoğunlukla rastlanan dinsel duygulara ve tasavvufa bağlanmamıştır.  Şiirlerinde kendi yaşayışını, çevresini, İstanbul halkının o devirdeki yaşayış biçimini bir ressam gibi ifade eder. Tabiatı işlediği şiirlerinde özellikle renk ve ışık öğelerinden yararlanır. Herkesin kolayca anlayacağı sade şiirden hoşlanmayan Bakî, duygu ve düşüncelerini olduğu gibi fakat nükteli ve sanatlı bir şekilde ifade eder.

Anadolu'da 13. yüzyıldan beri işlene işlene güzelleşen ve klâsik değer kazanan Divan şiirini, Bakî, şekil bakımından mükemmelliğe ulaştırmıştır. Kasidelerinde ağır bir dil kullanan şair, gazellerinde biraz daha sade ve külfetsiz İstanbul Türkçesini kullanmaya gayret etmiştir.

Baki'nin Başlıca Eserleri Şunlardır:

Divan: Devrinde çok miktarda istinsah edilip Osmanlı topraklarına yayılmış olan divanında 4508 beyit bulunmaktadır.

Faza'il-cihad: Müslümanları cihada teşvik eden bu eseri, Ahmed b.İbrahim'in eserinden tercüme etmiştir.

Hadîs-i erbain tercümesi: Şihâbeddin Ahmet b.Hatib el Kastalani'nin eserini esas tutarak yazmış olduğu siyer-i nebi.

Fazâ'il-i Mekke: 16.Asır müelliflerinden Kutbeddin Muhammed b.Ahmed'in eserinin tercümesidir.

 


Copyright © 2011 - ... Designed by  
Her hakkı saklıdır.